Loading...

اصطلاحات متداول ضدعفونی کننده ها

اصطلاحات متداول ضدعفونی کننده ها
گندزداها با مواد ضد میکروبی چه تفاوتی دارند؟ استریلیزاسیون یا سترون کردن چیست؟ آیا آلودگی زدایی و تمیز کردن با هم یکسان اند؟

(زمان مطالعه: ۴ دقیقه)

میکروب چیست ؟ 

میکروب‌ها یا میکروارگانیسم ها موجودات ریز هستند که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند و شامل:

همه جا، از آب و هوا گرفته تا خاک، روی پوست بدن و مخاط بدن انسان و جانوران به میزان فراوان وجود دارند به گونه‌ای که زندگی برای جانوران و گیاهان، بدون وجود میکروب امکان‌پذیر نیست. اما این موجودات به دودسته مفید و مضر تقسیم بندی می‌شوند که نمونه مضر آن صدمات جبران ناپذیری در طول حیات انسان وارد کرده است که یکی از آخرین مثال‌های آن ویروس covid-19 می‌باشد.

از بین برنده میکروب یا Germicides: ماده میکروب کش عوامل بیماری‌زا و بسیاری عوامل غیر بیماری‌زا را کشته و از بین می‌برد. مواد از بین برنده میکروب ((Germicides تفاوت چشمگیری در طیف از بین برندگی میکروب‌ها و سرعت عمل شان با یکدیگر دارند. اصطلاحاتی با پسوند (cide) یا cidal)) معمولاً برای کشتن و از بین بردن میکروارگانیسم‌ها استفاده می‌شود. به عنوان مثال یک میکروب کُش ((Germicide ماده‌ای است که توانایی کشتن میکروارگانیسمٰ‌ها به خصوص میکروارگانیسم‌های بیماری زا Germs)) را دارا می‌باشد. اصطلاح میکروب کش یا Germicide در برگیرنده دو اصطلاح دیگر می‌باشد که عبارتند از  Disinfectants و Antiseptics

                                                              

 

Antiseptics VS Disinfectants (مقایسه گندزدا‌ها ها با مواد ضد‌‌ میکروبی)

  Antiseptics میکروب کُشی است که برای پوست و بافت‌های زنده مورد استفاده قرار می‌گیرد. گند زداها یا Disinfectants مواد ضد میکروبی یا Antimicrobial هستند که برای اشیاء و سطوح غیر متحرک و بی‌جان مورد استفاده قرار می‌گیرند. به طور کلی، از آنتی سپتیک ها Antiseptics)) فقط برای ضدعفونی کردن پوست استفاده می شود و مواد گند زدا Disinfectants)) به هیچ وجه برای ضدعفونی کردن پوست مورد استفاده قرار نمی گیرند زیرا می تواند به پوست و سایر بافتهای زنده آسیب وارد کنند. گندزدا‌ها بیشتر اثر تخریبی و کشتن باکتری ها را دارند در حالیكه مواد آنتی سپتیک بیشتر مانع رشد و نمو باکتری‌ها می شوند. برای مثال الكل هم خاصیت گند زدایی و هم خاصیت ضدعفونی دارد.

                      .

Antiseptics: ضد میکروب‌ها به عواملی اطلاق می‌گردد که از رشد و تکثیر میکروب‌ها درمحیط زنده جلوگیری کرده و یا موجب نابودی آنها می‌گردند و به طور اختصاصی در مورد سطوح زنده کاربرد دارد. در غلظت های پایین یک آنتی سپتیک ممکن است از رشد و نمو جلوگیری نماید، ولی در غلظت‌های بالا ممکن است همان ماده میکروارگانیسم را بکشد. زمان برای این مواد دارای اهمیت خاصی است. غلظت ضدعفونی کننده بایستی نسبت به گندزداها کمتر باشد تا از آسیب به بافت‌های بدن اجتناب گردد.

                                                           

Disinfectants : گندزدایی ازبین بردن اشکال رویشی بالقوه خطرناك ارگانیسم‌های بیماری زا بر روی اشیاء بی‌جان است و نمی‌تواند با اطمینان کافی کلیه میکروب‌ها را نابود سازد. گندزدایی هنگامی به کار می‌رود که عمل استریلیزاسیون غیرممکن و یا غیر ضروری باشد. هدف از گندزدایی به حداقل رساندن خطر عفونت و یا فساد محصولات است که اغلب با کاربرد مواد شیمیایی و از طریق کاهش تعداد میکروب‌ها بویژه میکروب‌های بیماری زا در محیط بی‌جان صورت می‌گیرد.

                                                               

همه‌ی ما واژه استریلیزه کردن را بارها شنیده‌ایم. اما استریلزه کردن یا Sterilization چیست؟

استریلیزاسیون (Sterilization) یا سترون کردن فرآیندی است که طی آن کلیه اشکال زندگی میکروبی از بین می‌روند. این فرایند در مراکز درمانی با روش‌های فیزیکی یا شیمیایی مثل بخار تحت فشار، گرمای خشک، گاز اتیلن اکساید، پلاسمای گاز هیدروژن پراکسید و مواد شیمیایی مایع انجام می‌شود. زمانی که مواد شیمیایی موجب از بین رفتن کلیه میکروب‌ها شود، اصطلاح Sterilants Chemical یا سترون کننده‌ی شیمیایی برای آن ماده شیمیایی به کار می‌رود.

                                            

اکنون به مقایسه‌ی استریلیزه کردن و ضد عفونی کردن خواهیم پرداخت.
Disinfection VS Sterilization

برخلاف استریلیزاسیون، ضدعفونی کردن (Disinfection) موجب از بین رفتن اسپورها نمی‌شود. تعداد کمی مواد ضدعفونی کننده (Disinfectants) وجود دارد که با افزایش زمان تماس با سطح (۳ تا ۱۲ ساعت) موجب از بین رفتن اسپورها می‌شود که به آنها  (Chemical Sterilants) یا استریل کننده شیمیایی می‌گویند.

                                                            

حال بهتر است قبل از ادامه مطلب اندکی از اسپور باکتریایی صحبت کنیم: اسپور یا اندوسپور در واقع مرحله استراحت و شکل مقاوم باکتری می‌باشد. برخی از باکتری‌ها قادرند با تشکیل ساختار‌های مقاوم به نام اندوسپور شرایط سخت محیطی را تحمل کنند و در شرایط مناسب مجددا به فرم رویشی یعنی همان فرم عادی و بیماری زا تبدیل بشوند.

                                                                 

آلودگی زدایی یا (Decontamination): آلودگی زدایی یا (Decontamination) ، میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا موجود بر سطح اشیاء را از بین می‌برد تا لمس، استفاده یا دور انداختن آنها برای ما بی خطر باشد.

                                                             

تمیز کردن یا Cleaning: تمیز کردن یا Cleaning از بین بردن گرد و غبار قابل مشاهده از سطح اشیاء و سطوح می‌باشد و معمولاً این کار به طور فیزیکی یا دستی به وسیله آب یا مواد شوینده یا محصولات آنزیمی انجام می‌پذیرد. تمیز کردن کامل قبل از ضدعفونی کردن قوی یا High level disinfection و استریلیزاسیون ضروری می‌باشد زیرا مواد آلی و معدنی که روی سطوح ابزارآلات باقی می‌مانند در اثربخشی این دو فرایند اختلال ایجاد می کنند.

                                         

0
نظرات
    ارسال نظر
    • - نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
    • - لطفا دیدگاهتان تا حد امکان مربوط به مطلب باشد.
    • - لطفا فارسی بنویسید.
    • - میخواهید عکس خودتان کنار نظرتان باشد؟ به gravatar.com بروید و عکستان را اضافه کنید.
    • - نظرات شما بعد از تایید مدیریت منتشر خواهد شد
    برگشت به بالا